W polskim jednym słowem „proszę” zarówno o coś prosimy, jak i odpowiadamy na podziękowanie, a we włoskim służą do tego różne słowa. Dlatego Polacy często mówią prego, gdy chcą podziękować, albo odpowiadają kolejnym grazie, gdy kelner mówi im prego. W tym wpisie wyjaśniam, czym różnią się grazie („dziękuję”), prego („proszę bardzo”, „nie ma za co”) i per favore („proszę” w prośbie) oraz kiedy którego użyć.
Grazie i grazie mille: kiedy którego użyć
Zwykłe grazie wystarczy w barze, w sklepie i wtedy, gdy ktoś przytrzyma Ci drzwi. Grazie mille („bardzo dziękuję”, dosłownie „tysiąc dzięki”) to mocniejsze podziękowanie, więc nie trzeba go używać przy każdym espresso. Lepiej zostawić je na sytuacje, w których ktoś naprawdę Ci pomógł: wytłumaczył, z którego peronu odjeżdża pociąg, pomógł wnieść walizkę albo poprawił pomyłkę w zamówieniu.
Grazie nie zmienia formy, więc mówisz je tak samo do kolegi, do osoby, do której mówisz na Lei („pan”, „pani”), i do grupy. Jeśli chcesz zaznaczyć, komu dziękujesz, dodajesz osobę, na przykład grazie a tutti („dziękuję wszystkim”).
Per favore służy do proszenia, grazie do dziękowania
Per favore i per piacere (oba znaczą „proszę”) dodajesz do prośby, na przykład Un caffè, per favore („Poproszę kawę”). Kiedy kawa stanie już na ladzie, mówisz grazie. Jeśli w zamówieniu użyjesz grazie zamiast per favore, Włoch i tak Cię zrozumie, ale zabrzmi to nienaturalnie, trochę jak dosłowne przeniesienie polskiego zwyczaju.
Prego jako odpowiedź na grazie
Przy ladzie prego najczęściej znaczy po prostu „nie ma za co”. Ty mówisz grazie, a sprzedawca odpowiada prego, i na tym wymiana się kończy. Nie musisz dziękować drugi raz, wystarczy skinienie głową.
| Ty mówisz | Słyszysz | Co to oznacza |
|---|---|---|
| Grazie („dziękuję”) | Prego | To odpowiedź na podziękowanie: „nie ma za co”. |
| Un caffè, per favore („poproszę kawę”) | Prego | Kelner podaje Ci kawę („proszę”) albo, jeszcze przed zamówieniem, zachęca Cię do złożenia zamówienia („słucham”). |
| Grazie mille („bardzo dziękuję”) | Prego, prego | Rozmówca podkreśla, że to nic wielkiego. |
Słowo prego ma jeszcze kilka innych znaczeń, bo Włosi używają go też na przykład wtedy, gdy przepuszczają kogoś w drzwiach albo zapraszają do mówienia. Opisuję je w osobnym wpisie, a tutaj wystarczy zapamiętać jedno: prego powiedziane po Twoim grazie nie jest nową prośbą, tylko odpowiedzią na podziękowanie.
Jak zakończyć rozmowę w sklepie
Najbardziej typowe pożegnanie to Grazie, arrivederci („Dziękuję, do widzenia”). W ciągu dnia możesz powiedzieć Grazie, buona giornata („Dziękuję, miłego dnia”), a wieczorem buona serata („miłego wieczoru”). Nie potrzebujesz żadnego ceremoniału, wystarczy, że nie pomylisz prośby z podziękowaniem.
Pytania, które słyszę najczęściej
Czy grazie mille nie jest przesadą?
Przy zwykłym espresso może brzmieć trochę na wyrost, ale gdy ktoś naprawdę Ci pomógł, jest jak najbardziej na miejscu. Dopasuj podziękowanie do tego, jak duża była przysługa.
Czy per piacere jest grzeczniejsze niż per favore?
Oba zwroty są tak samo uprzejme i oba możesz spokojnie stosować. Na co dzień częściej słyszę per favore, ale żaden z nich nie jest „bardziej kulturalny” od drugiego.
Co powiedzieć, gdy ktoś mi dziękuje?
Wystarczy Prego („proszę bardzo”) albo Di niente („nie ma za co”, dosłownie „za nic”). Obie odpowiedzi są krótkie i naturalne.
Na zajęciach ćwiczymy te trzy słowa w scenkach przy ladzie, a nie na kartce, bo wtedy szybciej wchodzą w nawyk. Jeśli chcesz swobodnie radzić sobie w takich rozmowach, zajrzyj na stronę kurs włoskiego Białystok. We francuskim podobną parę tworzą merci i je vous en prie, a więcej o zajęciach przeczytasz na stronie kurs francuskiego Białystok. Ceny i dostępne formy zajęć znajdziesz w zakładce cennik kursów językowych Białystok, a pozostałe informacje o szkole na stronie invezia.pl.
