Podziękowanie po francusku jest krótkie i zwykle wystarczy jedno słowo: merci („dziękuję”). Więcej problemów sprawia to, co słyszysz w odpowiedzi, i to, jak grzecznie zakończyć rozmowę. Z tego wpisu dowiesz się, kiedy mówić merci, a kiedy merci beaucoup, co znaczą je vous en prie i de rien oraz jak pożegnać się w sklepie.
Merci i merci beaucoup: podstawowe podziękowanie
Zwykłe merci sprawdza się w większości codziennych sytuacji: w sklepie, w piekarni czy w metrze, gdy ktoś przytrzyma Ci drzwi. Jeśli ktoś naprawdę Ci pomógł, możesz powiedzieć merci beaucoup („bardzo dziękuję”). Usłyszysz też merci bien („dziękuję bardzo”), które jest nieco mniej wylewne niż merci beaucoup, a wypowiedziane chłodnym tonem może zabrzmieć ironicznie. Z kolei merci mille fois („tysiąckrotne dzięki”) zostaw na sytuacje, w których ktoś naprawdę wyciągnął Cię z kłopotów, a nie na każdą kupioną bagietkę.
Merci nie jest czasownikiem, więc nie zmienia formy. Mówisz je tak samo do kolegi, do nieznajomego, któremu mówisz „pan” lub „pani” (czyli na vous), i do całej grupy. Formę grzecznościową słychać dopiero w odpowiedzi, którą dostajesz.
Co słyszysz, kiedy dziękujesz
| Słyszysz | Co to znaczy | Kiedy się tego używa |
|---|---|---|
| Je vous en prie | „Proszę bardzo”, „nie ma za co” | W sklepie, w urzędzie, wobec osoby, do której mówi się na vous |
| Je t’en prie | To samo, ale w formie na „ty” | Wobec znajomych i rówieśników |
| De rien | „Nie ma za co”, dosłownie mniej więcej „za nic” | W luźniejszych sytuacjach, często między znajomymi |
| Il n’y a pas de quoi | „Nie ma za co”, w nieco pełniejszej formie | Grzecznie, ale bez sztywności |
| Avec plaisir | „Z przyjemnością” | Gdy ktoś chce podkreślić, że pomógł chętnie |
W tej sytuacji je vous en prie jest odpowiedzią na podziękowanie, podobnie jak włoskie prego. Jeśli sprzedawca wydaje Ci resztę i mówi je vous en prie, nie musisz dziękować po raz kolejny. Wystarczy uśmiech, skinienie głową i bonne journée („miłego dnia”).
S’il vous plaît to prośba, a nie podziękowanie
Po polsku słowem „proszę” zarówno o coś prosimy, jak i odpowiadamy na podziękowanie. We francuskim to dwa różne zwroty, a razem z podziękowaniem trzy. Prosisz, mówiąc s’il vous plaît („proszę”, forma grzecznościowa) albo s’il te plaît („proszę”, forma na „ty”). Dziękujesz, mówiąc merci. Na podziękowanie odpowiadasz je vous en prie albo de rien. (W Belgii s’il vous plaît bywa też używane przy podawaniu komuś czegoś, ale we Francji tak się nie mówi.)
Tak może wyglądać krótka wymiana w piekarni:
- Ty: Une baguette, s’il vous plaît. („Poproszę bagietkę”.)
- Po zapłaceniu: Merci, au revoir. („Dziękuję, do widzenia”.)
- Sprzedawca: Je vous en prie, bonne journée. („Proszę bardzo, miłego dnia”.)
I na tym rozmowa się kończy.
Jak nie przesadzić z podziękowaniami
Francuzi dziękują często, ale krótko, więc nie musisz kończyć każdej wymiany długą przemową o wdzięczności. Dziękuj wtedy, gdy rzeczywiście coś od kogoś dostajesz: resztę, informację, kawę albo przytrzymane drzwi.
Nie myl też podziękowania z przeprosinami. Jeśli potkniesz się o kogoś w metrze, powiedz pardon („przepraszam”) albo excusez-moi („przepraszam pana/panią”), a nie merci.
Pytania, które słyszę najczęściej
Czy de rien jest niegrzeczne?
Nie, jest po prostu luźniejsze niż je vous en prie. W rozmowie z nieznajomym, na przykład ze sprzedawcą, bezpieczniej wybrać je vous en prie, ale wobec kolegi de rien jest zupełnie w porządku.
Czy muszę mówić merci beaucoup za każdym razem?
Nie. Zwykłe merci jest w pełni grzeczne, a beaucoup („bardzo”) warto dodać wtedy, gdy ktoś naprawdę się dla Ciebie postarał.
Co powiedzieć, wychodząc ze sklepu?
Merci, bonne journée. Au revoir. („Dziękuję, miłego dnia. Do widzenia”.) Takie pożegnanie zamyka rozmowę znacznie naturalniej niż samo merci.
Na zajęciach ćwiczymy takie krótkie wymiany na głos, bo w podręczniku merci pojawia się na pierwszej lekcji, a w prawdziwym życiu słyszysz je kilkadziesiąt razy dziennie. Jeśli chcesz, żeby te zwroty przychodziły Ci do głowy odruchowo, zajrzyj na stronę kurs francuskiego Białystok. We włoskim odpowiednikiem tej pary są grazie i prego, a szczegóły zajęć opisuję na stronie kurs włoskiego Białystok. Ceny zajęć w grupie, online i lekcji indywidualnych znajdziesz w zakładce cennik kursów językowych Białystok, a pozostałe informacje o szkole na stronie invezia.pl.
