W sklepach i kawiarniach we Francji często słyszę u Polaków dwie skrajności. Jedni mówią je veux („chcę”), co przy ladzie brzmi zbyt bezpośrednio, a drudzy zaczynają od je voudrais („chciałbym”, „chciałabym”) każdą, nawet najprostszą prośbę, choć w piekarni czy barze wystarczyłoby krótsze zdanie. Ten drugi nawyk nie jest błędem, ale warto znać też prostsze sposoby. Problemem nie jest gramatyka, tylko dobór zwrotu do sytuacji. Z tego wpisu dowiesz się, kiedy które sformułowanie pasuje i jakie są inne naturalne sposoby zamawiania.
Je veux: proste, ale zbyt bezpośrednie wobec obcych
Je veux znaczy „chcę”. Wśród znajomych to zupełnie normalny zwrot. Kiedy jednak zwracasz się do sprzedawcy, kelnera czy urzędnika, brzmi jak żądanie. Tak często mówią dzieci, natomiast dorośli w sklepie zwykle wybierają łagodniejsze formy.
Nie oznacza to, że je veux jest zakazane, po prostu ma mocny, bezpośredni ton. Zdanie Je veux rentrer („chcę wrócić do domu”) powiedziane do przyjaciela jest w porządku. Natomiast Je veux un café („chcę kawę”) skierowane do kelnera, którego widzisz pierwszy raz, zabrzmi już dość szorstko.
Je voudrais: uprzejma prośba
Zdanie Je voudrais un café, s’il vous plaît („Poproszę kawę”, dosłownie „Chciałbym kawę, proszę”) to standardowa, grzeczna forma w restauracji i w sklepie, szczególnie gdy zamawiasz kilka rzeczy. Voudrais to forma trybu warunkowego czasownika vouloir („chcieć”). Nie musisz jednak znać całej odmiany, żeby jej używać, bo na początek wystarczy zapamiętać je voudrais.
Możesz też powiedzieć jeszcze krócej: sam rzeczownik z dodatkiem s’il vous plaît („proszę”). Na przykład Un café, s’il vous plaît. („Poproszę kawę”) to we francuskiej kawiarni czy piekarni pełne i grzeczne zamówienie. Po je voudrais sięgaj wtedy, gdy zamawiasz więcej albo chcesz zacząć rozmowę nieco łagodniej.
Inne sposoby zamawiania, które słyszę częściej niż w podręcznikach
| Zwrot | Jak brzmi | Gdzie pasuje |
|---|---|---|
| Un café, s’il vous plaît („Poproszę kawę”) | Neutralnie i grzecznie | Bar, kawiarnia, piekarnia |
| Je voudrais… („Chciałbym…”, „Chciałabym…”) | Uprzejmie | Restauracja, sklep, urząd |
| Je vais prendre… („Wezmę…”) | Swobodnie, ale grzecznie | Kawiarnia lub restauracja, gdy wybierasz z karty |
| Est-ce que je pourrais avoir… („Czy mógłbym dostać…?”, „Czy mogłabym dostać…?”) | Bardzo uprzejmie | Gdy prosisz o coś dodatkowego, na przykład o wodę albo rachunek |
| Je veux… („Chcę…”) | Bezpośrednio | Wśród bliskich, raczej nie przy ladzie |
Je voudrais czy j’aimerais
J’aimerais („chciałbym”, „chciałabym”, dosłownie „podobałoby mi się”) również łagodzi prośbę. Słyszę je najczęściej, gdy ktoś mówi o planach i marzeniach, na przykład J’aimerais visiter Marseille („chciałbym zwiedzić Marsylię”). Przy zamawianiu kawy częściej usłyszysz je voudrais albo po prostu un café, s’il vous plaît. Oba zwroty są poprawne, ale nie ma potrzeby zastępować jednego drugim na siłę.
Pytania, które słyszę najczęściej
Czy je veux obraża kelnera?
Nie obraża, ale brzmi krótko i dość szorstko. Wystarczy zamienić je na je voudrais albo na sam rzeczownik z s’il vous plaît, a Twoja prośba od razu zabrzmi uprzejmie.
Czy w piekarni muszę mówić pełne zdanie je voudrais une baguette?
Nie. Zwrot Une baguette, s’il vous plaît („Poproszę bagietkę”) jest krótszy i w piekarni brzmi bardziej naturalnie. Oczywiście je voudrais une baguette też jest poprawne i nikogo nie zdziwi.
Jak odmienić je voudrais?
Na początek wystarczą Ci dwie formy: je voudrais („chciałbym”, „chciałabym”) oraz nous voudrions („chcielibyśmy”, „chciałybyśmy”), gdy zamawiasz dla całego stolika. Resztę odmiany możesz poznać później, bo najpierw warto oswoić się z samą sytuacją.
Takie rozróżnienia najlepiej ćwiczy się w scenkach, a nie przez wypełnianie tabelek w zeszycie. Jeśli chcesz nauczyć się uprzejmie prosić po francusku, zajrzyj na stronę kurs francuskiego Białystok. Po włosku odpowiednikiem je voudrais jest vorrei („chciałbym”, „chciałabym”), a jeśli chcesz poznać ten język, sprawdź kurs włoskiego Białystok. Aktualne ceny znajdziesz w zakładce cennik kursów językowych Białystok, a więcej informacji o szkole na stronie invezia.pl.
