Widzę to od pierwszych lekcji francuskiego. Ktoś zna czasownik faire jako „robić” i na tym się zatrzymuje. A potem we Francji słyszy faire les courses, il fait beau, ça fait deux ans i nagle ten sam czasownik znaczy trzy różne rzeczy. Nie dlatego, że odmiana jest trudna. Dlatego, że faire w zwykłym dniu prawie nigdy nie chodzi sam.
Co właściwie znaczy faire
Faire to jeden z najczęściej używanych czasowników we francuskim. Tłumaczy się go jako „robić” albo „czynić”, ale Francuzi pakują w niego pogodę, zakupy, sport, kolejkę i czas. Dlatego nie uczę go jako regułki. Uczę go jako zestaw gotowych kawałków, które wkładasz do zdania.
Odmiana w czasie teraźniejszym, którą usłyszysz najczęściej: je fais, tu fais, il/elle fait, nous faisons, vous faites, ils/elles font.
10 wyrażeń z faire, które warto umieć od razu
1. Faire les courses, czyli zrobić zakupy
Je fais les courses znaczy: idę po zakupy spożywcze. Nie myl tego z faire du shopping, które bardziej dotyczy ubrań i przyjemności. Jeśli ktoś mówi je dois faire les courses, ma w głowie chleb, mleko i kolejkę w piekarni, nie nową sukienkę.
2. Faire la queue, czyli stać w kolejce
We Francji kolejka jest częścią dnia. Il faut faire la queue to po prostu: trzeba poczekać. Słyszę to w piekarni, na poczcie i przy kasie. Nie szukaj tu wielkiej filozofii. To praktyczny zwrot, który ratuje, gdy nie wiesz, czy podchodzić od razu do lady.
3. Faire attention, czyli uważać
Fais attention usłyszysz od rodzica, od kierowcy i od kolegi na schodach. Znaczy „uważaj”. W wersji grzecznej: faites attention. Często idzie z dopełnieniem: fais attention à la marche (uważaj na stopień).
4. Il fait beau / il fait chaud / il fait froid
Pogoda we francuskim idzie przez faire, nie przez „być”. Il fait beau to ładna pogoda. Il fait chaud jest gorąco. Il fait froid jest zimno. Il fait 20 degrés jest 20 stopni. To jedno z pierwszych zdań, które naprawdę przyda Ci się rano przy kawie.
5. Faire du sport
Je fais du sport znaczy: uprawiam sport. Potem dokładasz dyscyplinę: faire du vélo, faire de la natation, faire du tennis. Widzę, że ten wzór szybko zostaje, bo powtarza się w każdej rozmowie o weekendzie.
6. Faire la cuisine
Je fais la cuisine to „gotuję”, w sensie: stoję przy garnkach. Blisko jest faire à manger (przygotować jedzenie). Jeśli chcesz powiedzieć, że lubisz gotować, to właśnie te dwa kawałki, nie kalka z polskiego „robię kuchnię”.
7. Faire un voyage
On fait un voyage znaczy: jedziemy w podróż. Podobnie działa faire une promenade (iść na spacer) i faire du tourisme (zwiedzać). Francuzi często „robią” aktywność, zamiast jej „iść” albo „jechać”.
8. Faire la fête
On fait la fête to impreza, świętowanie, wieczór, po którym rano ktoś powie j’ai trop fait la fête. Nie tłumacz tego słowo w słowo jako „robić święto”. Chodzi o to, że ludzie się bawią.
9. Faire semblant
Faire semblant znaczy udawać. Il fait semblant de ne pas entendre: udaje, że nie słyszy. To już trochę żywszy język, ale pada w zwykłych rozmowach, nie tylko w książkach.
10. Ça fait + czas
To wyrażenie myli nawet osoby po roku nauki. Ça fait deux ans que j’apprends le français znaczy: uczę się francuskiego od dwóch lat. Ça fait longtemps to „dawno”. Nie szukaj tu czasownika „być”. Szukaj faire.
Krótka ściąga: faire w codziennych zdaniach
| Wyrażenie | Co usłyszysz | Co to znaczy |
|---|---|---|
| faire les courses | Je fais les courses. | Robię zakupy spożywcze. |
| faire la queue | Il faut faire la queue. | Trzeba stanąć w kolejce. |
| faire attention | Fais attention ! | Uważaj! |
| il fait beau | Il fait beau aujourd’hui. | Dziś jest ładnie. |
| faire du sport | Tu fais du sport ? | Uprawiasz sport? |
| faire la cuisine | Je fais la cuisine ce soir. | Dziś wieczorem gotuję. |
| faire un voyage | On fait un voyage en mai. | W maju jedziemy w podróż. |
| faire la fête | On fait la fête samedi. | W sobotę jest impreza. |
| faire semblant | Ne fais pas semblant. | Nie udawaj. |
| ça fait + czas | Ça fait un an. | Minął rok. / Jest rok. |
Czego z faire nie mylić
Nie wrzucaj faire wszędzie tam, gdzie po polsku mówisz „robić”. Egzamin „robisz” to tu passes un examen albo tu fais un examen (oba się zdarzają, ale w szkole częściej usłyszysz passer un examen). Zdjęcie „robisz” to tu prends une photo. Telefon „robisz” to tu passes un coup de fil albo tu appelles. Dlatego nie daję tu listy „wszystko z faire”. Daję to, co naprawdę wraca w rozmowie.
Druga pułapka: il fait przy pogodzie nie odmienia się przez osoby w sensie „ja robię pogodę”. Zostaje il. Mówisz il fait froid, nawet jeśli to Ty marzniesz.
Pytania, które słyszę najczęściej
Czy faire zawsze znaczy robić?
Nie. Podstawowe znaczenie to robić, ale ten sam czasownik obsługuje pogodę, zakupy, sport, kolejkę i odliczanie czasu. Dlatego uczę go w kawałkach, nie jako jedno słowo ze słownika.
Od czego zacząć, jeśli znam tylko je fais?
Od trzech zdań: il fait beau, je fais les courses, il faut faire la queue. Jak przejdziesz przez jeden zwykły dzień tymi trzema, reszta listy wchodzi szybciej.
Czy il fait przy pogodzie się odmienia?
Nie. Zostaje il. Mówisz il fait froid, nawet jeśli to Ty marzniesz.
Jak ja to ćwiczę na zajęciach
Nie każę wkuwać dziesięciu linijek. Biorę jeden dzień: rano il fait beau, potem je fais les courses, w sklepie je fais la queue, wieczorem je fais la cuisine. Po takiej pętli faire przestaje być abstrakcją. Zostaje w ustach.
Jeśli chcesz takie zwroty mówić, a nie tylko czytać, zobacz kurs francuskiego Białystok. Pracujemy od pierwszych minut na żywych zdaniach, nie na pustej odmianie. Gdy bardziej ciągnie Cię Italia, jest też kurs włoskiego Białystok. Aktualne ceny grupy, online i lekcji indywidualnych są w cennik kursów językowych Białystok. Strona szkoły: invezia.pl.
